Հայաստանի կինովարձույթի շուկան 2026 թվականի առաջին կիսամյակում զգալի աճ է գրանցել՝ միաժամանակ ունենալով ավելի քիչ նոր թողարկումներ, քան մեկ տարի առաջ։ «ԿինոՊրեսը» համադրել է Comscore-ի՝ Հայաստանի կինոթատրոնային շուկայի 2025 և 2026 թվականների առաջին կիսամյակների տվյալները՝ որպես հիմնական ցուցանիշ օգտագործելով հենց հաշվետու ժամանակահատվածում ֆիլմերի ստացած հասույթը։
2025 թվականի համադրելի ժամանակահատվածում կինոթատրոնային ընդհանուր հասույթը կազմել էր 1 մլրդ 579 մլն 725 հազար 990 դրամ։ 2026 թվականին ցուցանիշը հասել է 2 մլրդ 130 մլն 410 հազար 693 դրամի։ Այսինքն՝ մեկ տարվա ընթացքում շուկան ավելացրել է շուրջ 550,7 մլն դրամ կամ 34,9%։
Աճն առավել ուշագրավ է թողարկումների թվի համատեքստում։ 2025 թվականի առաջին կիսամյակում վարձույթ է մտել 95 նոր ֆիլմ, մինչդեռ 2026-ի նույն ժամանակահատվածում՝ 67։ Նոր թողարկումների թիվը, հետևաբար, նվազել է շուրջ 29,5%-ով։ Սակայն հենց տվյալ տարում թողարկված ֆիլմերի կիսամյակային հասույթը 1,266 մլրդ դրամից հասել է մոտ 1,871 մլրդ դրամի՝ աճելով շուրջ 47,8%-ով։
Այլ կերպ ասած՝ 2026 թվականի աճը պայմանավորված չէ ավելի մեծ թվով ֆիլմերի շուկա դուրս գալով։ Հակառակը՝ ավելի փոքր քանակով նոր թողարկումներն ապահովել են զգալիորեն ավելի մեծ դրամական շրջանառություն։ Եթե 2025-ին մեկ նոր թողարկման հաշվով միջինում ստացվում էր մոտ 13,3 մլն դրամ, ապա 2026-ին այդ ցուցանիշը արդեն մոտ 27,9 մլն դրամ է։
Միաժամանակ շուկայի վերին հատվածի կենտրոնացումը գրեթե չի փոխվել։ 2025 թվականի առաջին տասը ֆիլմերին բաժին էր ընկնում ամբողջ կիսամյակային հասույթի մոտ 70,8%-ը, իսկ 2026-ին՝ 70,9%-ը։ Այսինքն՝ ընդհանուր աճը չի բացատրվում միայն մեկ բացառիկ հիթով․ խոշորագույն ֆիլմերի ամբողջ խումբը 2026-ին աշխատել է ավելի մեծ դրամական ծավալով։
2025 թվականի առաջին կիսամյակի առաջատարը «Վազգեն. Վերջին Սպարապետը» ֆիլմն էր։ Մարտի 6-ին վարձույթ մտած ֆիլմը հաշվետու ժամանակահատվածում հավաքել էր 407 մլն 923 հազար 815 դրամ։ Երկրորդ տեղում «Բարի օր 2»-ն էր՝ 236,7 մլն դրամով, իսկ երրորդում՝ դեռ 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին թողարկված «Մսյո Ազնավուրը», որն արդեն 2025 թվականի ընթացքում ստացել էր ևս 99,9 մլն դրամ։
2026 թվականին առաջին տեղը զբաղեցնում է հունվարի 29-ին թողարկված «Ֆուլ Հաուս․ Վայրէջք»-ը։ Միայն հաշվետու ժամանակահատվածում ֆիլմի հասույթը կազմել է 503 մլն 517 հազար 175 դրամ։ Երկրորդը «Կրկին փորձիր»-ն է՝ 297 մլն 987 հազար 950 դրամով, իսկ երրորդը՝ «Զոնտիկ»-ը՝ 152 մլն 999 հազար 775 դրամով։ Չորրորդ տեղում «Թունելից 13 կմ հեռավորության վրա» ֆիլմն է՝ 124,7 մլն դրամով, իսկ արտասահմանյան առաջին ֆիլմը ցուցակում «Սատանան կրում է Prada 2»-ն է՝ շուրջ 109,5 մլն դրամ հասույթով։
Այսպիսով, 2026 թվականի առաջին կիսամյակում ամենաբարձր արդյունք գրանցած հայկական ֆիլմը «Ֆուլ Հաուս․ Վայրէջք»-ն է։ Այն վարձույթ է մտել 2026 թվականի հունվարի 29-ին։ Ֆիլմի 503,5 մլն դրամ կիսամյակային հասույթը նախորդ տարվա առաջատար «Վազգեն. Վերջին Սպարապետի» նույն ցուցանիշը գերազանցում է մոտ 95,6 մլն դրամով կամ 23,4%-ով։
Տարիների համեմատության ժամանակ կարևոր է տարբերակել կիսամյակային հասույթն ու ֆիլմի ամբողջ վարձույթի ընթացքում կուտակած գումարը։ 2026 թվականի հաշվետվությունում, օրինակ, կան մի շարք ֆիլմեր, որոնք թողարկվել են դեռ 2025 թվականի երկրորդ կեսին, սակայն շարունակել են գումար հավաքել արդեն նոր տարում։
Դրանցից ամենախոշոր օրինակը «Թանկարժեք տղաները» ֆիլմն է։ Այն վարձույթ է մտել 2025 թվականի նոյեմբերի 6-ին և ամբողջ վարձույթի ընթացքում արդեն հավաքել էր շուրջ 399 մլն դրամ, սակայն այդ գումարից 108,3 մլն դրամը բաժին է ընկնում հենց 2026 թվականի ուսումնասիրվող ժամանակահատվածին։ Նույն կերպ 2025 թվականի դեկտեմբերին թողարկված «Ավատար. Կրակ և մոխիր»-ը 2026-ի առաջին կիսամյակում ապահովել է ևս 57,6 մլն դրամ։
Ընդհանուր առմամբ, նախորդ տարիներին թողարկված ֆիլմերի ազդեցությունը 2026-ին նվազել է։ 2025-ի առաջին կիսամյակում ավելի վաղ թողարկված 19 ֆիլմերը միասին բերել էին մոտ 313,6 մլն դրամ՝ ամբողջ շուկայի շուրջ 19,9%-ը։ 2026-ին նման ֆիլմերը 12-ն էին, իսկ դրանց կիսամյակային հասույթը՝ մոտ 259,2 մլն դրամ կամ ամբողջ շուկայի 12,2%-ը։ Հետևաբար 2026 թվականի աճի ավելի մեծ մասը ձևավորվել է հենց տարվա նոր թողարկումների հաշվին։
Փոխվել է նաև ամենաակտիվ դիստրիբյուտորը։ 2025 թվականի առաջին կիսամյակում VLG ռուսական ընկերությունն է ունեցել ամենաշատ նոր թողարկումները՝ 16 ֆիլմ։ Նրան հաջորդել են MELOMAN-ը՝ 12 և UPI-ն՝ 11 նոր ֆիլմով։ 2026 թվականին առաջին տեղն արդեն ղազախական ASCAR-ինն է (նախկին MELOMAN)՝ 17 նոր թողարկումով։ Տեղական ֆիլմերի արտադրողները և UPI-ն ունեցել են իննական, WBI-ն՝ վեց, իսկ VLG-ն՝ հինգ նոր թողարկում։
Ընդ որում, այդ փոփոխությունը տեղի է ունեցել ընդհանուր թողարկումների թվի նվազման պայմաններում։ 2025-ին քանակական առաջատար VLG-ին բաժին էր ընկնում նոր ֆիլմերի մոտ 16,8%-ը, մինչդեռ 2026-ին ASCAR-ի բաժինը հասել է մոտ 25,4%-ի։ Այսինքն՝ նոր թողարկումների ընդհանուր հոսքը նվազել է, սակայն դրա ավելի մեծ մասը կենտրոնացել է մեկ դիստրիբյուտորի փաթեթում։
