«Դրախտի դարպասը»՝ ֆիլմ Արցախից

Հա­րյու­րա­վոր ար­ցախ­ցի­նե­րի հա­մար ան­ցած տար­վա ա­մա­ռը տար­բեր­վեց նա­խորդ­նե­րից: Ար­ցա­խում նկա­րա­հան­վում էր Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» ֆիլմը: Տար­բեր եր­կր­նե­րից, պ­րո­ֆե­սիո­նալ, մի­ջազ­գա­յին դերասանա­կան ու ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան կազ­մով ե­կան Ար­ցախ՝ կի­նո նկա­րե­լու: Արցախ­ցի­ները միշտ ե­րա­զել էին այդ­պի­սի ի­րա­դար­ձու­թյան մաս­նա­կի­ցը լի­նել: Ֆիլմն էլ Ար­ցա­խի թե­մա­յով է, նպա­տա­կը՝ կի­նոար­վես­տի մի­ջո­ցով Ար­ցա­խը աշխար­հին ճա­նա­չե­լի դարձ­նե­լը, քա­նի որ ֆիլ­մի ռե­ժի­սորն էլ՝ Ջի­վան Ա­վե­տի­սյա­նը, մե­ծա­ցել է Ար­ցա­խում:

Իր ծնն­դա­վայ­րի հան­դեպ սերն ու նվի­րու­մը ռե­ժի­սո­րը ար­տա­հայ­տել է դեռևս իր նա­խորդ՝«Թե­ւա­նիկ» եւ «Վեր­ջին բնա­կի­չը» ֆիլ­մե­րում: «Թե­ւա­նիկ»-ը ցուցադրվել է աշ­խար­հի 20-ից ա­վե­լի եր­կր­նե­րում, տար­բեր մի­ջազ­գա­յին կինոփառա­տո­նե­րում ար­ժա­նա­ցել է Լա­վա­գույն օ­տա­րա­լե­զու ֆիլմ, Լա­վա­գույն օ­պերա­տո­րա­կան աշ­խա­տանք, Լա­վա­գույն ֆիլմ, Լա­վա­գույն սցե­նար, Հանդիսատե­սի հա­մակ­րանք և այլ մր­ցա­նակ­նե­րի:

«Դրախ­տի դար­պա­սը» իր մասշ­տաբ­նե­րով գե­րա­զան­ցում է Ար­ցա­խի մա­սին և Ար­ցա­խում նկա­րա­հան­ված նա­խորդ ֆիլ­մե­րին, բա­ցի այդ, նա­խորդ ֆիլ­մերն 90-ա­կան­նե­րի մա­սին էին պատ­մում, իսկ այս մե­կը զար­գա­նում է մեր օ­րե­րում: Ֆիլմի գլ­խա­վոր հե­րո­սը՝ գերմանացի լրագրող 50-ամյա Ռոբերտ Ստենվալը 2016 թվականին վերադառնում է Արցախ՝ այս անգամ էլ լուսաբանելու քսաներկու տարվա ընդմիջումից հետո վերսկսված ապրիլյան պատերազմը։ Լրագրողական հետաքննության ընթացքում նա ծանոթանում է 35-ամյա օպերային երգչուհի Սոֆիա Մարտիրոսյանի հետ: Ռոբերտի և Սոֆիայի հաճախակի հանդիպումների արդյունքում փոխադարձ սեր է ծնվում: Հետո պիտի պարզվի, որ Սոֆիան անհայտ կորած ֆոտոլրագրող Էդգար Մարտիրոսյանի դուստրն է: 1992 թվականին՝ Թալիշի անկման օրը, Ռոբերտը Էդգարին թողել է գյուղում՝ գերեվարության մեջ, ու յուրացրել մարտի դաշտում արված նրա լուսանկարները: Հետագայում Ռոբերտն այդ լուսանկարների շնորհիվ հանրահայտ է դարձել: Տարիներ հետո դրախտի դարպասների առաջ  Ռոբերտը զղջալով խոստովանում է իր կատարած մեղքը:

Այս­պի­սով, նոր ֆիլ­մում միա­ժա­մա­նակ լու­սա­բան­վե­լու է և՜ 1992-94թթ. Ար­ցա­խյան պա­տե­րազ­մը, և՜ 2016 թվա­կա­նի Ապ­րի­լյա­նը: Ֆիլ­մի գլ­խա­վոր դերակատա­րը դե­րա­սան Ռի­չարդ Սա­մելն է («Կազինո Ռոյալ», «Անփառունակ սրիկաները»): Նա մարմ­նա­վո­րել է Ռո­բերտ Ստեն­վա­լի կեր­պա­րը, Սո­ֆյա­յի կերպա­րը մարմ­նա­վո­րել է դե­րա­սա­նու­հի Տա­տյա­նա Սպի­վա­կո­վան՝ Ֆրանսիայից: Մյուս գլ­խա­վոր դե­րա­սա­նու­հին Նաի­րա Զա­քա­րյանն է՝ Նյու Յորքից: Ֆիլ­մում նկար­հան­ված բո­լոր խմ­բա­կա­յին դե­րա­սան­նե­րը Ար­ցա­խից էին՝ հա­րյու­րա­վոր ե­րե­խա­ներ ու մե­ծա­հա­սակ­ներ:

Ֆիլ­մի ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան խում­բը հե­տար­տադ­րա­կան աշ­խա­տանք­նե­րի իրականաց­ման հա­մար, GoFundMe հա­մա­ֆի­նան­սա­վոր­ման հար­թա­կում մինչ այ­սօր շա­րու­նա­կում է հա­մալ­րել բյու­ջեն: