Երևանի կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնի 9-րդ թողարկման ազգային մրցութային ծրագիրը այս տարի ընդգրկում է տարբեր սերունդների և կինոդպրոցների հեղինակների աշխատանքներ։ Ֆիլմերի մի մասը ուսանողական կամ դեբյուտային աշխատանքներ են, մյուսները՝ արդեն որոշակի փառատոնային ճանապարհ անցած ֆիլմեր։
Ծրագիրը կազմված է այնպես, որ ներկայացնի ոչ միայն թեմաների բազմազանություն, այլև ձևերի տարբերություն։ Այստեղ կան հոգեբանական դրամաներ, վավերագրական դիտարկումներ, կատակերգություններ, հակաուտոպիական պատմություն և մթնոլորտային հեղինակային ֆիլմեր։
Սաթենիկ Ճավռշյանի «Ցտեսություն, երեկ» ֆիլմը պատմում է Ալցհայմերի վաղ փուլում գտնվող Էմմայի մասին։ Հերոսուհին աստիճանաբար հեռանում է ներկա իրականությունից, բայց պահպանում է իր երիտասարդության և հանգուցյալ ամուսնու հիշողությունները։ Ֆիլմը դիտարկում է հիվանդության ազդեցությունը ընտանիքի ներսում և ցույց տալիս, թե ինչպես են հարազատները փորձում ապրել հիշողության կորստի ցավի հետ։ Սա ռեժիսորի դիպլոմային կարճամետրաժ աշխատանքն է։
Գոռ Առուշանյանի «Մայրենիք» ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում պատերազմի հետևանքով ավերված գյուղում՝ Լեռնային Ղարաբաղում։ Վետերան Արամը կանգնում է ծանր ընտրության առաջ․ հեռանալ և փրկվել, թե մնալ և հոգ տանել հաշմանդամ մոր մասին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Լեհաստանի ազգային կինոդպրոցի շրջանակում։ Այն արդեն ներկայացվել է մի շարք փառատոներում, այդ թվում՝ Կրակովի կինոփառատոնում և «Ոսկե ծիրանում», որտեղ ստացել է «Ծիրանի կորիզ» մրցանակը՝ որպես լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ։
Տաթև Ասատրյանի «Աղ» ֆիլմը հակաուտոպիական պատմություն է զուգահեռ իրականության մասին։ Այդ աշխարհում իշխանությունը գրեթե արգելում է իրական հարաբերությունները և խրախուսում երևակայական զուգընկերներ ունենալը։ Գլխավոր հերոսուհին՝ 20-ամյա Արևիկը, փորձում է պայքարել համակարգի և սեփական երևակայության դեմ։ Ռեժիսորի խոսքով՝ ֆիլմը հորինված աշխարհ է, բայց անդրադառնում է իրական հարաբերություններին, իշխանության և մարդու միջև ուժային դինամիկային։
Մարինա Սոլոյանի «Դու ինձ դեռ սիրում ես, այդպես չէ՞, հայրի՜կ» ֆիլմում 19-ամյա Արևը արձակուրդի ընթացքում այցելում է ընտանիքին։ Մի առավոտ նրա հայրը հեռանում է տնից առանց բացատրության։ Աղջիկը հեծանիվով անցնում է այն վայրերով, որտեղ հայրը հաճախ էր լինում, և փորձում հասկանալ ոչ միայն նրա անհետացումը, այլև ընտանիքի ներսում կուտակված լռությունը։ Ռեժիսորը ֆիլմը դիտարկում է որպես ճանապարհ դեպի հոր կերպարի և ընտանեկան հիշողության բացահայտում։
Երվանդ Ռումյանի «Տեղահանում» վավերագրական ֆիլմը անդրադառնում է 44-օրյա պատերազմից հետո տեղահանված արցախահայերին։ Ֆիլմը ներկայացնում է մարդկանց իրական փորձառությունները, ովքեր ստիպված են եղել լքել իրենց տները և հայտնվել անորոշության մեջ։ Հեղինակը թեմային մոտենում է որպես հարկադիր միգրացիայի մարդկային և հոգեբանական ողբերգություն։
Մենուա Հովհաննիսյանի «18-րդ գարուն» ֆիլմը պատանեկության և մեծանալու մասին է։ Անդրանիկը սպասում է, որ իր 18-ամյակը առանձնահատուկ օր կլինի, բայց բախվում է չստացված առաջին համբույրի, ընկերների հետ լարվածության և այն գիտակցմանը, որ մեծահասակ դառնալը միշտ չէ, որ գալիս է մեծ իրադարձությամբ։ Ռեժիսորը նշում է, որ իրեն հետաքրքրում են երիտասարդ տղամարդիկ, որոնք փորձում են գտնել իրենց ճանապարհը։
Արշակ Խաչատրյանի «Լամուի արձագանքները» վավերագրական ֆիլմը ծրագրի աշխարհագրորեն ամենատարբեր աշխատանքներից է։ Այն պատմում է Նայրոբիից Լամու մեկնած նկարիչ Alpha ODH-ի մասին, որը արվեստի միջոցով աշխատում է տեղի երեխաների հետ։ Ֆիլմը խոսում է ստեղծագործության, դիմադրության և երեխաների երևակայության ուժի մասին։ Ռեժիսորը ֆիլմը նկարագրում է որպես փորձ՝ լսելու երեխաների ձայները և արվեստը դիտարկելու որպես ազատության ձև։
Մերի Վարդանյանի «Կյանքը շարունակվում է» ֆիլմը նկարահանվել է Ջրարբիում։ Այն խոսում է առօրյա կյանքի մեջ թաքնված պայքարի, կորստի և հաղթահարման մասին։ Ֆիլմի առանցքում կյանքի և մահվան հակադրությունն է, որտեղ կյանքը շարունակում է իր ընթացքը։ Հեղինակը ծնվել է Ջրարբիում և ֆիլմում վերադառնում է այն միջավայրին, որտեղ մարդիկ ու նրանց պատմությունները դարձել են իր կինեմատոգրաֆիկ դիտարկման հիմքը։
Մարիաննա Մովսեսյանի «Ռոբինզո՞ն» ֆիլմի հերոսը հիսունն անց Վարդանն է։ Նա ապրում է միայնակ, աշխատում է որպես անվտանգության աշխատակից և օրերն անցկացնում դիտարկման էկրանների առջև։ Մի օր մոնիտորներից մեկում նա տեսնում է դատարկ գրադարանում պարող կնոջը։ Այդ հանդիպումը, թեև սկզբում միայն էկրանին է, փոխում է նրա ներքին վիճակը։ Ֆիլմը խոսում է մենության, դիտարկման և իրական կյանքին մասնակցելու ուշացած ցանկության մասին։
Ելիզավետա Այվազյանի «50 օր» ֆիլմում 33-ամյա Անին ապրում է առանց հստակ ծրագրերի և պատասխանատվության։ Ճանապարհին նա պատահաբար վրաերթի է ենթարկում անծանոթի, խուճապի մեջ հեռանում դեպքի վայրից և իր հետ տանում տղամարդու շանը։ Հերոսուհին հայտնվում է օտարացած հոր գյուղական տանը, որտեղ ստիպված է առերեսվել ընտանիքի անցյալի և սեփական գործողությունների հետևանքների հետ։
Գոհար Սարգսյանի «Դորայի դեղին կոշիկները» վավերագրական ֆիլմը պատմում է 84-ամյա Դորայի մասին։ Նա ապրել է պատերազմի, տեղահանության և կորստի միջով, բայց պահպանել է իր ներքին ուժն ու առօրյա արժանապատվությունը։ Ֆիլմի կենտրոնում ռեժիսորի տատն է։ Հեղինակի խոսքով՝ սա իր առաջին վավերագրական ֆիլմն է, որը սկսվում է անձնական պատմությունից, բայց հասնում է հիշողության, ինքնության և գոյատևման ավելի լայն թեմաների։
Աշոտ Ժամկոչյանի «Ամենագեղեցիկը» ֆիլմը պատմում է երիտասարդ Ժաննայի մասին։ Նա հավատում է, որ տղամարդը կարող է իրեն ամբողջական դարձնել, բայց սիրո որոնման ընթացքում գալիս է այն մտքին, որ լիարժեքությունը չի կարելի ստանալ ուրիշից։ Ֆիլմը անդրադառնում է անվստահությանը, հուզական կախվածությանը, միայնությանը և ներքին հակասություններին։ Սա Աշոտ Ժամկոչյանի առաջին ֆիլմն է, որը նկարահանվել է ԿԻՆՈԴՊՐՈՑ-ում ուսանելու տարիներին։
Եվա Սուքիասյանի «Ջութակը» կատակերգական կարճամետրաժը ներկայացնում է հարևանների միջև ծագած աղմկոտ կոնֆլիկտը։ Ընտանիքի հայրը ամբողջ աշխատավարձով ջութակ է գնում, որպեսզի «պատժի» հարևանին և նրա դաշնակահար աղջկան։ Ռեժիսորը ֆիլմը դիտարկում է որպես պատմություն այն մասին, թե ինչպես կարող է չլուծված փոքր խնդիրն աբսուրդի հասնել, երբ մարդիկ չեն խոսում միմյանց հետ։ Հումորը կառուցվում է իրավիճակի, ձայնի և կրկնության վրա։
Սամվել Թադևոսյանի «Ռևերի» ֆիլմը մթնոլորտային պատմություն է հրաժեշտի շրջագայության մասին։ Գլխավոր հերոս Ներսեսը մեկ գիշերվա ընթացքում շարժվում է ներկայի և անցյալի արձագանքների միջև։ Ֆիլմը կենտրոնանում է կապերի, հիշողության և այն զգացողության վրա, երբ իրական թվացող բաները սկսում են հեռանալ։ Աշխատանքը առանձնանում է իր պոետիկ տոնով և ներհայեցողական կառուցվածքով։
Հրաչ Սիմոնյանի «Պապայա» ֆիլմը երգիծական կատակերգություն է Խոսրովի մասին։ Նա ամաչկոտ և անվստահ երիտասարդ է, մինչև հանդիպում է տարօրինակ մրգավաճառ Իմանային։ Կինը նրան վաճառում է պապայա՝ խոստանալով, որ պտուղը բացահայտում է մարդու իրական էությունը։ Ամեն պատառից հետո Խոսրովը փոխվում է և դառնում ավելի վստահ։ Ֆիլմը հումորով խոսում է ինքնության, ինքնավստահության և արտաքին փոփոխության պատրանքի մասին։
Ազգային մրցութային ծրագիրը ցույց է տալիս, որ հայկական կարճամետրաժ կինոն այսօր աշխատում է միաժամանակ մի քանի ուղղությամբ։ Հեղինակները վերադառնում են ընտանիքի, հիշողության և պատերազմի թեմաներին, բայց նաև փորձում են ժանրային և ձևային նոր լուծումներ։ Ծրագրում կան և՛ անձնական պատմություններ, և՛ սոցիալական դիտարկումներ, և՛ հումոր, և՛ վավերագրական զգայուն նյութեր։
Այս ծրագիրը կարող է հետաքրքիր լինել ինչպես կինոմասնագետներին, այնպես էլ այն հանդիսատեսին, որը ցանկանում է տեսնել նոր անուններ և հասկանալ, թե ինչ հարցերի շուրջ է այսօր մտածում հայկական կարճամետրաժ կինոն։
Երևանի կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնը կանցկացվի հունիսի 25–29-ը Երևանում և Գյումրիում։
