2026թ.-ի փետրվարի 10-ին Երևանի Անի Պլազա Հոթելում կայացած «Ֆիլմարտադրողների համահայկական ֆեդերացիա» (ՖԱՀՖ) ՀԿ-ի առաջին Պլենար ժողովը արձանագրում է հետևյալը․
1․ ՖԱՀՖ ներքին հարցեր․
ՖԱՀՖ Պլենար ժողովը՝ մասնակցությամբ ՖԱՀՖ ՀԿ խորհրդի, ՖԱՀՖ անդամների և հյուրերի, համաձայնություն է տալիս ՖԱՀՖ կողմից մշակված «Ի՞նչ անել ժամանակակից Հայաստանում շահութաբեր կինոարդյունաբերություն ունենալու համար» ծրագիր-առաջարկին ու դրա ներկայացմանը «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությանը։
Ժողովը հաստատում է դերասանուհի, պրոդյուսեր Վիվյեն Բաստաջյանին, դերասան, պրոդյուսեր Արմեն Գրեյգին ՖԱՀՖ խորհրդի կազմում, բարձր է գնահատում ՖԱՀՖ 2025թ․-ի հաշվետվությունը, ՖԱՀՖ և «Գագիկ Ծառուկյան» հիմնադրամի միջև ստորագրված Համագործակցության Հուշագրի շրջանակներում իրականացված ծրագրերը և հավանություն է տալիս ՖԱՀՖ 2026թ․-ի ծրագրին։
2․ Կինոարդյունաբերության առկա իրավիճակի կապակցությամբ․
Կինոհամայնքի մի հատվածի լուռ համաձայնությամբ, ՀՀ իշխանությունը հետևողաբար իրականացնում է կինոարդյունաբերության կործանման քաղաքականություն։
«Հայֆիլմի» վաճառքից հետո, ՀՀ կառավարությունը չի սահմանել սուբսիդավորում ստացած ֆիլմերի ավարտական օրինակի հանձնման ստանդարտները, ինչի արդյունքում պետության կողմից մոտ 7 միլիարդ դրամով սուբսիդավորված հայկական կինոժառանգության հսկայական մի հատված՝ 2005-2025թթ․ ստեղծված ֆիլմերի մեծ մասը, արխիվացված չէ։
Կինոոլորտը կարգավորող օրենսդրությունը անկատար է, Կինեմատոգրաֆիայի մասին ՀՀ օրենքում առկա են վիճահարույց դրույթներ, անհասկանալի ձևակերպումներ և այլ օրենքների հետ հակասություններ։
Կինոյի ազգային մարմին՝ Հայաստանի կինոյի Հիմնադրամի ֆիլմերի ֆինանսավորման մրցույթների առնչությամբ անընդունել է․
Ա․ Մրցույթների հետաձգումն ու չկայացումը,
Բ․ Խաղարկային կինոյի ֆինանսավորման քվոտայի շեշտակի նվազեցումը,
Գ․ ՀՀ-ում գործող կինոարտադրողների կինոնախագծերի հաշվին օտարերկրյա քաղաքացիների նախագծերի ֆինանսավորման անհեռանկարային քաղաքականությունը։
Դ․ Մրցութային հանձնաժողովների ոչ բավարար կոմպետենտությունը, որոշումների վիճարկման անհնարինությունն ու հաշվետվողականության մեխանիզմների բացակայությունը։
Համո Բեկնազարյանի անվան ՀԱՅՖԻԼՄ կինոստուդիայի «վերակազմավորման» ծածկույթի տակ առկա է կինոստուդիայի լուծարման վտանգ։ ՖԱՀՖ-ը համարում է ՀԱՅՖԻԼՄ կինոստուդիան ազգային հարստություն, իսկ ՀԱՅՖԻԼՄԻ լուծարումը՝ դավաճանական ծանր հարված ՀՀ կինոարդյունաբերությանը։
3․ ՖԱՀՖ առաջարկներ
Կինոարդյունաբերության անկումը կանգնեցնելու և զարգացման նախադրյալներ ստեղծելու համար, ՖԱՀՖը առաջարկում է ՀՀ կառավարությանը․
Ա․ Ձևավորել ՀՀ ԿԳՄՍՆ կից, կինոոլորտի հասարակական կազմակերպությունների կողմից ներկայացվող կինոհամայնքի ներկայացուցիչներից կազմված մասնագիտական խորհուրդ և օժտել այդ խորհրդին կինեմատոգրաֆիայի պետական կառավարմանը մասնակցելու լիազորություններով։
Բ․ Իրագործել Կինեմատոգրաֆիայի մասին ՀՀ օրենքի՝ «ՀՀ Ֆիլմ Հանձնակատարի» ինստիտուտ հիմնելու պահանջը։
Գ․ Ընդունել ՖԱՀՖ կողմից մշակված «ՀՀ Ֆիլմ Հանձնակատարի գրասենյակի» ստեղծման առաջարկը և հանձնել «ՀՀ Ֆիլմ Հանձնակատարի գրասենյակի» կառավարում «Ֆիլմարտադրողների Համահայկական Ֆեդերացիա» ՀԿ-ին։
Պլենար ժողովը արձանագրում է, որ Հայաստանում առկա է Կինոյի նոր օրենքի մշակման հրատապ անհրաժեշտություն։ ՖԱՀՖը հանձն է առնում դրա մշակման աշխատանքները և ակնկալում է կինոհամայնքի մասնակցությունը՝ Կինոյի նոր օրենքի մշակմանը։
4․ ՖԱՀՖ – հասարակություն
Պլենար ժողովը հայտնում է իր ընդգծված անհաշտությունը Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու դեմ ՀՀ իշխանությունների սանձազերծած արշավի, քաղաքական այլակարծության հանդեպ անհանդուրժողականության սրված դրսևորումների, ՀՀ ներքաղաքական լարվածության ու հասարակության խորացող բևեռացման հետ։
Կոչ ենք անում ՀՀ իշխանություններին՝ պատասխանատվությամբ վերաբերվել հասարակական համերաշխության, ներդաշնակության ու հանդուրժողականության ապահովման՝ ցանկացած ժողովրդավար իշխանության սրբազան առաքելությանը, և անել առավելագույնը՝ ներհասարակական լարումը թուլացնելու, ատելության խոսքի տարածումն ու հանրությունը յուրայինների և ոչ յուրայինների բաժանելու քարոզը սաստելու համար։
ՖԱՀՖ պլենար ժողովը հաջորդ պլենար հավաքի ժամկետը սահմանում է ընթացիկ տարվա մայիս ամսվա երկրորդ կեսը։
«Ֆիլմարտադրողների համահայկական ֆեդերացիա» (ՖԱՀՖ) ՀԿ Խորհուրդ
«Ֆիլմարտադրողների Համահայկական Ֆեդերացիա» (ՖԱՀՖ) ՀԿ-ն մինչև 2024 թ. գործում էր որպես նախաձեռնություն, այնուհետև գրանվեց որպես հասարակական կազմակերպություն:
ՖԱՀՖ-ը ստեղվել է Հայաստանում կինոարտադրության զարգացմանը նպաստելու, կինոյի պետական կառավարման համակարգի արդյունավետ գործունեությանն աջակցելու, ֆիլմարտադրողներին տրվող պետական աջակցության բաշխման ազնիվ, թափանցիկ ու մրցակցային միջավայրի ապահովմանը խթանելու, հայազգի ֆիլմարտադրողներին միավորելու և ֆիլմարտադրողների իրավունքները պաշտպանելու համար։
