Հայաստանի պետական արխիվում պահվող փաստաթղթերից պարզ է դառնում, որ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի միջազգային պայմանագրերի խնդիրները պետական մակարդակում քննարկվել են դեռ 1998 թվականին։
Խոսքը ՀՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և սպորտի նախարար Ռոլանդ Շառոյանին ներկայացված Կինոարվեստի գործերի վարչության պետ Դավիթ Մաթևոսյանի զեկուցագրի մասին է՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի աշխատանքների ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ։
Զեկուցագրում ուսումնասիրվել են կինոստուդիայի կնքած մի շարք պայմանագրեր։ Դրանք վերաբերել են ֆիլմերի օգտագործմանը Հայաստանի հեռուստատեսային դաշտում, Ռուսաստանի և ԱՊՀ տարածքում, ԱՄՆ-ի և Կանադայի ուղղությամբ, ինչպես նաև տեսաերիզների տարածմանը և հեղինակային իրավունքների պաշտպանությանը։
Փաստաթղթում արձանագրվել է, որ «Հայֆիլմը» փորձել է դուրս գալ միջազգային շուկա և պաշտպանել իր ֆիլմերը ապօրինի օգտագործումից։ Միաժամանակ նշվել են պայմանագրերի հետ կապված խնդիրներ՝ իրավական ձևակերպումների թերի և շրջանցելի բնույթ, ինչպես նաև գործընկերների նկատմամբ ֆինանսական և իրավական վերահսկողության թույլ մեխանիզմներ։
Զեկուցագրում կան նաև պայմանագրեր, որոնց վերաբերյալ հասանելի հատվածում հստակ չեն բացվում կոնտրագենտները, տարածքները, ժամկետները կամ ամբողջական պայմանները։ Սա ցույց է տալիս, որ «Հայֆիլմի» պայմանագրային դաշտում անորոշություններ եղել են դեռ 1990-ականներին։
Կարևոր է նաև, որ այդ պայմանագրերը կնքվել են մինչև կինոստուդիայի հետագա կազմակերպաիրավական փոփոխությունները և մինչև 2005 թվականի մասնավորեցման գործընթացը։ Հետևաբար դրանք ավելի վաղ պայմանագրային շերտ են, որի հաշվառումը պետք է պահպանվեր հետագա փուլերում։
1998 թվականի զեկուցագիրը փաստում է, որ նախարարությունը տեղեկացված էր «Հայֆիլմի» պայմանագրերի իրավական և վերահսկողական խնդիրների մասին։ Բաց է մնում հարցը՝ արդյո՞ք դրանից հետո կազմվել է այդ պայմանագրերի ամբողջական ցանկը, ստուգվել են դրանց ժամկետները, տարածքները և իրավական հետևանքները։
