Ղազախստանի մշակույթի և տեղեկատվության նախարար Աիդա Բալաևան «Айқын» հանրապետական օրաթերթին տված ծավալուն հարցազրույցում ներկայացրել է երկրի կինոոլորտին առնչվող պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները՝ շեշտադրելով թափանցիկության, տնտեսական կայունության և միջազգային ճանաչման անհրաժեշտությունը:
Ըստ նախարարի՝ վերջին շրջանում «Ղազախֆիլմ» կինոստուդիայի շուրջ հնչում են բազմաթիվ քննադատություններ ու շահարկումներ, որոնք, ինչպես ընդգծում է նա, հաճախ հիմնված են ոչ թե փաստերի, այլ՝ ենթադրությունների վրա ու ժամանակն է բաց և ազնիվ պատասխան տալ հանրությանը:
Նախարարը նշել է, որ կառավարությունն արդեն իրականացնում է կոնկրետ քայլեր՝ «Ղազախֆիլմ»-ին իր երբեմնի վարկանիշը վերադարձնելու և ֆինանսապես կայուն զարգացման ուղու վրա դնելու համար։ Մասնավորապես՝ օրենքով ամրագրվել է, որ պետական կինոֆինանսավորման առնվազն 30 տոկոսը ուղղվելու է հենց կինոստուդիային՝ որպես ոլորտի առաջատար կառույցի:
2025 թվականին «Ղազախֆիլմ»-ին հատկացվել է 336 միլիոն տենգե (մոտ 619 հզր. դոլար), և միաժամանակ ընդլայնվել է համաֆինանսավորման համակարգը․ եթե մասնավոր նախաձեռնողը տրամադրում է նախագծի բյուջեի առնվազն 50 տոկոսը, մնացածը կարող է ապահովել կինոստուդիան, ինչը փոխադարձ պատասխանատվության մոդել է ստեղծում պետության ու արտադրողների միջև։
Բալաևան նաև հայտնել է, որ պետական ֆինանսավորում ստանալու համար անհրաժեշտ է մասնագիտական փորձաքննություն անցնել՝ ընդգծելով, որ փորձագիտական կազմը թարմացվել է, իսկ գնահատման չափորոշիչները՝ հստակեցվել։ «Սա քայլ է դեպի հասուն և արդար համակարգ», – նշել է նա։
«Ղազախֆիլմ»-ի միջազգային ակտիվությունն ավելանում է․ անցկացվում են ազգային կինոյի օրեր արտասահմանում, տարբեր փառատոններ, այդ թվում՝ «Եվրասիա» միջազգային կինոփառատոնը։ Նախարարի խոսքով՝ կինոստուդիան առաջին անգամ դարձել է ինքնաֆինանսավորվող՝ շնորհիվ կառավարման համակարգում իրականացված փոփոխությունների։
Նա անդրադարձել է նաև կինոստուդիայի ղեկավարության հասցեին հնչող քննադատություններին՝ ընդգծելով, որ այս փուլում կառույցին անհրաժեշտ է տնտեսական մտածողություն ունեցող պրոֆեսիոնալ մենեջեր։ Նրա խոսքով՝ ներկայիս ղեկավարը արդեն իսկ զգալի արդյունքներ է գրանցել՝ չնայած որոշ փորձերին՝ նրա աշխատանքը վարկաբեկելու:
Բալաևան կարևորել է նաև նոր սերնդի ներգրավվածությունը՝ նշելով, որ կինոնախագծերի փիչինգին ներկայացվող հայտերի թիվը մշտապես աճում է։ Նախապատվություն է տրվում այն նախագծերին, որոնք ունեն տարածման և վերադարձելիության հնարավորություններ։ Ըստ նրա՝ ավարտվում է «գաղափարի համար ֆինանսավորման» դարաշրջանը․ գերակայությունը տրվում է տնտեսական արդյունավետությանը։
Ավելի վաղ Ղազախստանի կինեմատոգրաֆիստների միությունը հրապարակային դիմում էր հղել իշխանություններին՝ արտահայտելով իրենց խոր մտահոգությունը ազգային կինոարդյունաբերության վիճակի առնչությամբ։ Մասնավորապես՝ կազմակերպությունը խիստ քննադատել էր Շաքեն Այմանովի անվան «Ղազախֆիլմ» կինոստուդիայում ստեղծված իրավիճակը։
«Նման անպատասխանատու վերաբերմունքի հետեւանքով կինոյի ոլորտում ծաղկում է կոռուպցիան, իսկ պետության կողմից տրամադրված միլիարդավոր տենգեները վատնվում են։ Մասնագիտական և ազնիվ կինոգործիչները, որոնք պահանջում են դադարեցնել այս ամենը, ենթարկվում են ճնշումների և հալածանքների՝ անխիղճ ու դաժան ղեկավարների կողմից, որոնք ամեն կերպ փորձում են նրանց դուրս մղել «Ղազախֆիլմ»-ից», – նշված էր հայտարարության մեջ։
Կառավարության հանձնարարականով մինչև 2030 թվականը Ղազախստանի ազգային ֆիլմերը պետք է կազմեն երկրի կինովարձույթում առնվազն 35 տոկոսը։ 2024-ին պետական աջակցությամբ թողարկվել է 16 ղազախական ֆիլմ, մինչև 2025-ի ավարտը սպասվում է ևս 10 նոր ֆիլմի պրեմիերա։
