2026 թվականին Հայաստնի կինոյի հիմնադրամը կրկին պետական ֆինանսավորումը ստացել միակ շահառուի ձևաչափով՝ ԿԳՄՍ նախարարության կողմից տրամադրված դրամաշնորհի շրջանակում։ Ֆինանսավորման նպատակը սահմանված է հստակ․ ապահովել «Կինոծրագրերի իրականացում» միջոցառման իրականացումը՝ ներառելով կազմակերպչական, տարածման, կառավարման և եկամուտ գեներացնող մի շարք ուղղություններ։
Ներկայացված ծրագրային փաթեթը ընդգրկում է ինչպես մշակութային, այնպես էլ կառավարչական և տնտեսական ցուցանիշներ՝ ձևավորելով հիմնադրամի գործունեության ընդհանուր պատկերը 2026 թվականի համար։
Միջոցառումներ և մշակութային հասանելիություն
2026-ին նախատեսվում է կազմակերպել առնվազն 10 տարբեր միջոցառում, որոնք ուղղված են տարբեր թիրախային խմբերի և ձևաչափերի՝
հոբելյանական և հիշատակի օրեր, ֆրանկոֆոնիայի շրջանակում իրականացվող ծրագրեր, ցուցադրություններ քրեակատարողական հիմնարկներում, մարզերում իրականացվող նախաձեռնություններ, ինչպես նաև միջոցառումներ խոցելի խմբերի համար։
Այս ուղղությամբ շեշտը դրված է ոչ միայն կենտրոնական, այլև մարզային մշակութային կյանքի ակտիվացման վրա՝ մշակույթի ապակենտրոնացման տրամաբանության շրջանակում։
Կինոժառանգության տարածում
Ծրագրի ամենախոշոր թվային ցուցանիշներից մեկը վերաբերում է կինոժառանգության ֆիլմերի տարածմանը հեռուստաեթերով․ նախատեսվում է շուրջ 500 ցուցադրություն տարբեր հարթակներում։
Սա հիմնադրամի այն գործառույթն է, որն արդեն տարիներ շարունակ ներկայացվում է որպես մշակութային պահպանման և հանրայնացման առանցքային ուղղություն՝ անկախ նրանից, թե տվյալ ցուցադրությունները ինչ ձևաչափով են իրականացվում և ինչ իրական լսարան են ապահովում։
Կինոտարեգրություն՝ մեկ միավոր, բազմաթիվ հարցեր
Ծրագրում ներառված է նաև կինոտարեգրության արտադրություն՝ 1 միավոր, որի նպատակն է ոլորտային իրադարձությունների վավերագրումը։
Այս կետը հետաքրքիր է հատկապես այն պատճառով, որ կինոտարեգրության արտադրությունը միևնույն ժամանակ իրականացվում է առանձին պայմանագրի շրջանակում:
Հենրիկ Մալյանի անվան թատրոն և եկամտային ակնկալիքներ
Ծրագրում առանձին տեղ են զբաղեցնում Հենրիկ Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոնին վերաբերող պայմանները, ինչպես նաև հիմնադրամի կողմից եկամուտների գեներացման ակնկալիքները։
Ըստ կանխատեսումների՝ կինոֆիլմերի ցուցադրությունից (ՀՀ տարածքում և արտերկրում) նախատեսվում է ստանալ մոտ 60 միլիոն դրամ եկամուտ, ինչին գումարվում են թատրոնի տոմսերի վաճառքից ստացված հասույթը և այլ եկամուտներ։
Կատարողական ցուցանիշներ․ կառավարումից մինչև միջազգային ներկայություն
2026 թվականի համար սահմանված են նաև հիմնադրամի հիմնական կատարողական ցուցանիշները (ՀԿՑ), որոնք ընդգրկում են ութ հիմնական ուղղություն․
- կառավարման արդյունավետություն և ֆինանսների օպտիմալացում,
- կադրային քաղաքականություն և հաստիքային կառուցվածք,
- պետական միջոցառումներում ներգրավված այլ ֆինանսական աղբյուրներ,
- պետական և ոչ պետական ֆինանսավորման հարաբերակցություն,
- վարձութային և համատեղ արտադրության ֆիլմերի քանակ,
- կինոշուկայի վերլուծություն և հայկական ֆիլմերի տարածման ծավալներ,
- եկամուտների գեներացում պետական դրամաշնորհի շրջանակում,
- հարկերի գեներացում և վճարում,
- միջազգային փառատոների և մասնագիտական հարթակների մասնակցություն,
- միջազգային համագործակցություններ և հուշագրեր,
- ինքնազբաղ և անկախ արվեստագետների ներգրավում,
- դեբյուտային նախագծերի աջակցություն,
- հիմնադրամի գործունեության հանրայնացում ԶԼՄ-ներում։
Այս ցուցանիշները փաստում են, որ հիմնադրամի գործառույթները 2026-ին ներկայացվում են ոչ միայն որպես մշակութային, այլև որպես կառավարչական և տնտեսական համակարգ։
Հոբելյաններ և հիշարժան տարեթվեր
2026 թվականը հարուստ է նաև հոբելյանական և խորհրդանշական օրերով, որոնք նախատեսվում է ներառել ծրագրային միջոցառումների մեջ։
Տարվա ընթացքում նշվելու են Դավիթ Մուրադյանի (75), Ռոման Բալայանի (85), Յուրի Բաբախանյանի (90), Լաերտ Պողոսյանի (95), Հենրիկ Մարանջյանի, Մետաքսյա Սիմոնյանի և Կիմ Արզումանյանի (100), ինչպես նաև Արման Կոթիկյանի (130) հոբելյանները։
Բացի այդ, 2026-ը նշանավորվում է մի շարք կարևոր ամսաթվերով՝ «Նամուս» ֆիլմի երևանյան պրեմիերայի 100-ամյակ,
ապրիլի 16՝ Հայ կինոյի օր,
հոկտեմբերի 27՝ Տեսաձայնային ժառանգության համաշխարհային օր,
դեկտեմբերի 28՝ Կինոյի միջազգային օր։
2026 թվականի ծրագիրը ներկայացնում է Կինոյի հիմնադրամը որպես մի կառույց, որի վրա դրված են միաժամանակ մշակութային, կազմակերպչական, տնտեսական և ներկայացուցչական գործառույթներ նպատակային դրամաշնորհի շրջանակում։ Թվերը, ցուցանիշները և ձևակերպումները խոսում են համակարգի հավակնությունների մասին։ Մնացածը, ինչպես միշտ, կախված է ոչ թե ծրագրերից, այլ դրանց իրականացման ձևից։
