Մայիսի 14-ին ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի հետ կնքել է պայմանագիր՝ Պոզիտիվ Փրոդաքշնի «Կրկին փորձիր» լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմի համար կինոյի ոլորտում ներդրումների մասնակի վերադարձի (Cash Rebate) ծրագրի շրջանակում պետական աջակցություն տրամադրելու վերաբերյալ։
Պայմանագրի համաձայն՝ ընկերությանը հատկացվում է 23 մլն 438 հազար 600 դրամ։ Սակայն «ԿինոՊրես»-ի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այս պայմանագիրը էականորեն տարբերվում է ծրագրի շրջանակում նախկինում կնքված պայմանագրերից։
Նախկին շահառուների դեպքում նախարարությունը կիրառել է հետևյալ մեխանիզմը․
- գումարի 80%-ը փոխանցվում էր պայմանագրի ստորագրումից հետո,
- մնացած 20%-ը՝ հանձնման-ընդունման ակտի ստորագրումից հետո։
Նման մոտեցմամբ էին ֆինանսավորվել ծրագրի առաջին շահառուները։
Մինչդեռ «Կրկին փորձիր» ֆիլմի դեպքում սահմանվել է այլ սխեմա․
- 2 մլն 760 հազար դրամ՝ պայմանագրի ստորագրումից հետո,
- 16 մլն 772 հազար 200 դրամ՝ 2025 թվականի երրորդ եռամսյակում,
- 3 մլն 906 հազար 400 դրամ՝ հանձնման-ընդունման ակտի ստորագրումից հետո։ Պայմանագրի վերջնաժամկետ է սահմանված սեպտեմբերի 30-ը:
Այսինքն՝ պայմանագրի ստորագրումից անմիջապես հետո նախագծին տրամադրվել է ընդհանուր գումարի ընդամենը 11.8%-ը։ Համեմատության համար՝ նախորդ պայմանագրերով շահառուները ստացել էին ֆինանսավորման 80%-ը կանխավճարի տեսքով։ Այս տարբերությունը կազմում է շուրջ 68 տոկոսային կետ։
Բյուջետային միջոցները գրեթե սպառված են
ԿինոՊրեսի կողմից ուսումնասիրված պայմանագրերի համաձայն՝ ծրագրի շրջանակում արդեն բաշխվել են հետևյալ գումարները․
- «Սևանիկ»՝ 15 953 175 դրամ (13 ապրիլի),
- «Թանկարժեք տղաներ»՝ 43 454 000 դրամ (13 ապրիլի),
- «Թունելից 13 կմ հեռավորության վրա»՝ 26 404 900 դրամ (28 ապրիլի),
- «Կրկին փորձիր»՝ 23 438 600 դրամ (14 մայիսի)։
Ընդհանուր առմամբ արդեն բաշխվել է 109 250 675 դրամ։ Մինչդեռ 2025 թվականի պետական բյուջեով Cash Rebate ծրագրի համար նախատեսված է 124 335 000 դրամ։ Այսպիսով, բյուջետային տողում մնում է ընդամենը 15 084 325 դրամ։
Հատկանշական է, որ գործող օրենսդրությամբ ծրագրի շահառուների քանակի կամ ֆինանսավորման առավելագույն ծավալի վերաբերյալ առանձին սահմանափակումներ նախատեսված չեն։
Երրորդ եռամսյակի միջոցներն արդեն իսկ ներգրավվա՞ծ են
Ուշադրության է արժանի նաև «Կրկին փորձիր» ֆիլմի պայմանագրի վճարումների կառուցվածքը։ Փաստաթղթի համաձայն՝ ֆինանսավորման հիմնական մասը՝ 16.7 մլն դրամը, նախատեսված է փոխանցել միայն երրորդ եռամսյակում։ Սա նշանակում է, որ նախարարությունն արդեն երկրորդ եռամսյակում ստանձնել է պարտավորություն, որի կատարումը նախատեսվում է հաջորդ եռամսյակի բյուջետային միջոցների հաշվին։
Արդյոք նման մոտեցումը պայմանավորված է ընթացիկ տարվա բյուջետային միջոցների սահմանափակությամբ, թե այլ հանգամանքներով՝ նախարարությունը հրապարակային պարզաբանում չի ներկայացրել։
Տարբեր կանոննե՞ր տարբեր շահառուների համար
«Կրկին փորձիր» ֆիլմի պայմանագիրը նաև հարցեր է առաջացնում ծրագրի շահառուների նկատմամբ հավասար մոտեցման տեսանկյունից։
Եթե ծրագրի առաջին շահառուները ստացել են ֆինանսավորման մինչև 80%-ը պայմանագրի ստորագրումից անմիջապես հետո, ապա «Կրկին փորձիր» ֆիլմի դեպքում այդ ցուցանիշը կազմել է ընդամենը 11.8%։
«ԿինոՊրես»-ը նախկինում արդեն անդրադարձել էր Cash Rebate ծրագրի կիրառման ընթացքում առաջացած մի շարք հարցերի և դիմել ԿԳՄՍ նախարարությանը պարզաբանումների համար, սակայն բովանդակային պատասխաններ չէր ստացել։
Միևնույն ժամանակ, «Արմենպրես»-ի հրապարակման համաձայն, ծրագրի շրջանակում արդեն հաստատվել են նաև «Օպա պապա» և «Մի գդալ սեր» նախագծերը, սակայն դրանց վերաբերյալ պայմանագրերը կամ ֆինանսավորման պայմանները դեռևս հրապարակային հասանելի չեն։
Հատկանշական է նաև, որ մինչ օրս որևէ պաշտոնական տեղեկատվություն չի հրապարակվել Netflix-ի հետ կապվող հայտերի և դրանց ընթացքի վերաբերյալ։
Comscore-ի տվյալներով՝ հոդվածի հրապարակման օրվա դրությամբ «Կրկին փորձիր» ֆիլմը կինովարձույթում հավաքել է 294 602 050 դրամ։
