ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Դանիել Դանիելյանը Հանրային ռադիոյի «Վերնատուն» հաղորդման 2026 թ. հունիսի 17-ի թողարկման ընթացքում անդրադարձել է Անսիի միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնի Annecy Classics ծրագրում հայկական ֆիլմերի ցուցադրության հետաձգմանը։
Դանիելյանը նշել է, որ հայկական կողմը երկար բանակցություններից հետո ընդգրկվել էր Annecy Classics ծրագրում, սակայն հետագայում որոշվել է հետաձգել ցուցադրությունը։
«Մենք այս տարի երկար բանակցություններից հետո ընդգրկված էինք Annecy Classics ցանկում, որպեսզի ներկայացնենք մեր ֆիլմերը, բայց մենք առաջարկեցինք, խորհրդակցելով մեր գործընկերների հետ, որպեսզի այդ ծրագիրը հետաձգվի, քանի որ շատ հետաքրքիր՝ չակերտների մեջ, բացահայտումներ ունեցանք», — ասել է Դանիել Դանիելյանը։
Նրա խոսքով՝ այդ բացահայտումները վերաբերել են ֆիլմերի պատկանելությանը։
«Հասկացանք, որ այդ ֆիլմերը ոչ թե Հայաստանի Հանրապետությանն են պատկանում՝ չգիտես ինչ հիմքերի վրա, այլ որոշ կառույցների կամ որոշ մարդկանց», — նշել է փոխնախարարը։
Դանիելյանի պնդմամբ՝ հայկական կողմը չի պատրաստվում բաց թողնել այս հարցը։ «Մենք էդտեղ բաց չենք թողնելու և գնալու ենք դրա հետևից, և անպայման կունենան հետևանքներ, որովհետև այդ ֆիլմերը մեր Հայաստանի Հանրապետության ժառանգության մաս կազմող, մեր արվեստի, մշակույթի ժառանգության մաս կազմող ֆիլմերն են», — ասել է նա։
Փոխնախարարը նաև նշել է, որ գործընթացը դեռ ընթացքի մեջ է, և իրավաբանները աշխատում են հարցի շուրջ։
Ավելի վաղ Aravot.am-ը Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի տնօրեն Դավիթ Բանուչյանին հունիսի 15-ին հարցրել էր՝ արդյո՞ք հիմնադրամը իրավական գործընթաց սկսել է հայկական ֆիլմերի իրավունքները Հայաստանին վերադարձնելու ուղղությամբ։
Բանուչյանի պատասխանը եղել էր. «Այս պահին կխուսափեմ մանրամասներ հայտնել, քանի որ հիմքերը գտնվում են ուսումնասիրման փուլում, և որևէ ավել բան ասելը կխանգարի գործին»։
Միաժամանակ, Kissani Films-ը «ԿինոՊրես»-ին հունիսի 16-ին պատասխանում հայտնել էր, որ Անսիի շուրջ ստեղծված վեճը, իր մեկնաբանությամբ, չի վերաբերում 265 ֆիլմերի նկատմամբ իրավունքների պահանջին։ Ըստ ընկերության՝ խոսքը Անսիում ներկայացված 3 ֆիլմերի մասին է, որոնք ընդգրկված են Ֆրանսիական սինեմատեքի հետ համատեղ 9 հայկական անիմացիոն ֆիլմերի վերականգնման նախագծում։
Kissani Films-ը նաև հայտնել էր, որ Հայաստանի կինոյի հիմնադրամը մի քանի ամիս առաջ ստացել է Ֆրանսիական սինեմատեքի կազմած եռակողմ համաձայնագիրը՝ Ֆրանսիական սինեմատեքի, Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի և Kissani Films-ի միջև, սակայն, ըստ ընկերության, որևէ պատասխան չի տվել։
«ԿինոՊրես»-ի ուսումնասիրած «Հայֆիլմ»-Kissani պայմանագրում խոսքը ֆիլմերի նկատմամբ բացառիկ դիստրիբյուտորական իրավունքների տրամադրման մասին է՝ որոշ տարածքներում և օգտագործման ձևերով։ Պայմանագրում խոսքը ֆիլմերի սեփականության իրավունքի օտարման մասին չէ։
Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի պետական արխիվում պահվող փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ «Հայֆիլմի» միջազգային պայմանագրերի իրավական և վերահսկողական խնդիրները նախարարության մակարդակում արձանագրվել էին դեռ 1998 թվականին։ Խոսքը ՀՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և սպորտի նախարար Ռոլանդ Շառոյանին ներկայացված Կինոարվեստի գործերի վարչության պետ Դավիթ Մաթևոսյանի զեկուցագրի մասին է՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի աշխատանքների ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ։
Այս հանգամանքների ֆոնին փոխնախարարի հայտարարությունը, թե այժմ բացահայտվել է, որ ֆիլմերը «ոչ թե Հայաստանի Հանրապետությանը են պատկանում», պահանջում է լրացուցիչ պարզաբանում:
